Botox is meer dan een middel tegen rimpels. Tegen zweet of overactieve blaas: ook bij deze 6 medische klachten kan het h

[Thijs]

Botox is meer dan een middel tegen rimpels. Tegen zweet of overactieve blaas: ook bij deze 6 medische klachten kan het helpen

Botox verzacht rimpels, maar helpt ook mensen die niet kunnen boeren, blijkt uit nieuw onderzoek van KU Leuven. Waarvoor wordt botulinetoxine nog gebruikt en welke risico’s zijn eraan verbonden? Onderzoeker Karlien Raymenants (UZ Leuven) en HLN-huisarts Tine Vandenabeele leggen uit. “Zonder botulinetoxine zou de levenskwaliteit van veel mensen sterk achteruitgaan”, zegt Vandenabeele.

Eva Migom
Journalist
1 oktober 2026, 15:30Laatste update: 16:27

Bij Botox denken we vooral aan het middel dat je rimpels doet verdwijnen, maar een nieuwe studie toont dat het middel ook helpt tegen het no-burp-syndroom. “Bij mensen met het no-burp-syndroom ontspant de sluitspier bovenaan de slokdarm niet wanneer lucht omhoog komt”, zegt gastro-enteroloog en onderzoeker Karlien Raymenants van UZ Leuven. “Bij sommige mensen veroorzaakt de aandoening dagelijks een opgeblazen gevoel, buikklachten en veel winderigheid.”
In een klinische studie bij 50 no-burppatiënten testte UZ Leuven botulinetoxine: 25 patiënten kregen het middel, 25 een placebo. “Na één week konden alle 25 patiënten die botulinetoxine kregen opnieuw boeren. Na twaalf weken voelde 88 procent nog een duidelijke verbetering, tegenover amper 4 procent in de placebogroep”, zegt dr. Raymenants.
‌
“Botulinetoxine, beter bekend onder de merknaam Botox, blokkeert tijdelijk het signaal van de zenuw naar de spier, waardoor die minder sterk kan samentrekken. Dat is hetzelfde principe als bij rimpels: daar maken we de gezichtsspieren tijdelijk minder actief, hier doen we dat met de sluitspier bovenaan de slokdarm.”
Dat roept de vraag op: als botulinetoxine hier werkt, bij welke andere medische klachten kan het dan nog helpen?

1. Spastische slokdarm en anale fissuren
“Botulinetoxine kan helpen bij een spastische slokdarm, waarbij hevige samentrekkingen pijn op de borst veroorzaken. De pijn kan zo hevig zijn dat die kan voelen als een hartaanval. Behandeling met botulinetoxine is hiervoor niet standaard en wordt doorgaans niet terugbetaald.”
“Ook bij anale fissuren – pijnlijke scheurtjes aan de anus – kan botulinetoxine helpen. De kringspier is dan vaak zo gespannen dat de wonde niet geneest. Botulinetoxine ontspant de spier lang genoeg om de scheurtjes te laten genezen.” Ook deze behandeling wordt niet terugbetaald. Het botulinetoxine zelf kost zo’n 165 euro.

2. Overactieve blaas
“De blaas kan als spier ook te actief zijn”, zegt HLN-huisarts en esthetisch arts Tine Vandenabeele. “Dan trekt de blaas te snel of ongecontroleerd samen. Patiënten voelen te vaak sterke aandrang om te plassen en verliezen soms urine.”
“Botulinetoxine werkt hier als een volumeknop: het zet de overactieve blaasspier tijdelijk stiller. Zo kan de blaas meer urine opslaan zonder een dringend plasgevoel. De behandeling wordt vooral gebruikt wanneer andere middelen onvoldoende helpen en is dan terugbetaald. Ze moet om de paar maanden worden herhaald.”

3. Spasticiteit
“Ook in de neurologie wordt botulinetoxine al jaren gebruikt om overactieve spieren bij spasticiteit (een onwillekeurige toename van de spierspanning en stijfheid in de spieren, veroorzaakt door een beschadiging van de hersenen of het ruggenmerg, red.) tijdelijk te ontspannen. Afhankelijk van het aantal behandelde spieren kost het middel enkele honderden euro’s. Bij bepaalde vormen van spasticiteit is de behandeling onder voorwaarden terugbetaald.”

4. Chronische migraine
“Een bekende toepassing is botulinetoxine bij chronische migraine. Het remt pijnsignalen en kan migraineaanvallen helpen voorkomen. Voor terugbetaling moet je voldoende hoofdpijn- en migrainedagen hebben en moeten andere middelen onvoldoende helpen.”
‌
“Daarbij injecteren artsen botulinetoxine volgens een vast protocol op tientallen plaatsen in het hoofd en de nek. De behandeling wordt ongeveer om de twaalf weken herhaald en is volledig terugbetaald als je aan de criteria voldoet.”
“In de praktijk merk ik dat ook mensen die niet volledig aan die voorwaarden voldoen maar veel last hebben van migraine, baat kunnen hebben bij een deel van de injecties die in het protocol worden voorgeschreven. Dan is er geen terugbetaling en kost de behandeling ongeveer 300 euro of meer.”

5. Overmatig zweten
“Naast overactieve spieren kan botulinetoxine ook de werking van klieren afremmen. Bij overmatig zweten blokkeren we de signaalstof die de zweetklieren de opdracht geeft om zweet te produceren. Daardoor gaan die tijdelijk veel minder zweet produceren. We spuiten botulinetoxine meestal in de oksels, maar het kan ook in de handen of voeten.”
“Het effect houdt vijf tot zes maanden aan. Voor beide oksels zit je snel boven de 300 euro, omdat je behoorlijk wat botulinetoxine nodig hebt.”

6. Tandenknarsen
“De voorbije jaren krijgt ook botox tegen tandenknarsen of kaakklemmen meer aandacht. Het middel wordt dan in de kauwspieren geïnjecteerd, zodat die minder krachtig aanspannen. Zo neemt de druk op de tanden af en kan spierpijn verminderen.”
“Het wetenschappelijke bewijs is hiervoor duidelijk minder sterk en de behandeling is niet goedkoop: ze kost al snel 250 tot 300 euro of meer. Aan de andere kant merken we in onze praktijk wel dat de patiënttevredenheid hierover heel groot is.”

Wat zijn de risico’s?
“Patiënten vragen vaak of het middel zich kan opstapelen in hun lichaam bij langdurig gebruik. Maar daar is geen enkele indicatie voor.”
‌
“Het grootste risico is dat botulinetoxine zich verspreidt naar een naburige spier, die daardoor tijdelijk te veel ontspant. Ook de behandelde spier kan te sterk ontspannen. Bij een overactieve blaas kan je dan tijdelijk moeilijker leegplassen, wat het risico op urineweginfecties verhoogt. Maar net zoals botulinetoxine zelf altijd een tijdelijk effect heeft, zijn ook mogelijke bijwerkingen tijdelijk.”
“Botulinetoxine heeft voor veel mensen nog altijd een negatieve bijklank. Nochtans is het veilig én zou de levenskwaliteit van veel mensen zonder het middel sterk achteruitgaan.”

Bron